Waxaa laga yaabaa inaad muddo dheer naftaada ku eedeyneysay. Waxaad isku dayday inaad wax bilowdo, inaad horumar sameyso, inaad naftaada hagaajiso laakiin mar walba waxaad ku dambeysay isla meel. Waxaad dareentay caajis, dib u dhac, iyo awood la’aan. Ugu dambayn waxaad is tiri: “Aniga ayaa dhibaatada ah.”
Laakiin haddii aad si qoto dheer u eegto, su’aal kale ayaa soo baxaysa.
Maxaa sababay in maskax aad u firfircoon oo leh riyooyin iyo himilooyin ay noqoto mid si fudud u daasha, u kala firdhata, oo u doorata wax fudud halkii ay ka qaban lahayd wax muhiim ah?
Waxaa jira wax ka badan “caajis.”
Waxaad ku dhex nooshahay jawi si joogto ah u weeraraya maskaxdaada. Ma aha weerar muuqda oo aad arki karto, balse waa mid tartiib ah, joogto ah, oo si xeeladaysan u dhacaya. Maalin kasta, ilbiriqsi kasta, dareenkaaga waxaa lagu jiidayaa meel kale. Waxaad u maleyneysaa inaad nasanayso, laakiin maskaxdaada waxaa lagu buuxinayaa sawirro, codad, iyo xog aan kala joogsi lahayn.
Maskaxdu waxay u baahan tahay deganaansho si ay u shaqeyso si qoto dheer. Waxay u baahan tahay waqti ay ku fikirto, ku falanqeyso, oo ay ku dhisto fikir cusub. Laakiin marka ay ku jirto kicin joogto ah, awooddaas si tartiib ah ayay u daciiftaa.
Halkaas ayaad ka dareemaysaa waxa aad ugu yeerto “caajis.”
Laakiin waxa aad dareemeyso ma aha caajis dhab ah. Waa maskax daashay.
Marka maskaxdaada la siiyo xiiso joogto ah sida, videos gaagaaban, scroll aan dhammaad lahayn iyo notifications waxay la qabsataa heer sare oo dopamine ah. Kadib, wax kasta oo u baahan dulqaad, sida akhrinta, barashada, ama shaqo dhisaysa mustaqbal, waxay u muuqdaan kuwo culus. Ma aha in sababta aadan awoodid, laakiin waa in maskaxdaada la baray inay diido wax kasta oo aan degdeg u siinayn xiiso.
Tani waa halka ay khaladku ka bilaabato.
Waxaad isku dayeysaa inaad naftaada ku khasabto waxyaabo u baahan diirad dheer, adigoo leh maskax la baray diirad gaaban. Waxaad isku eedeyneysaa natiijada, adigoon fahmin sababta.
Haddii aad si daacad ah u eegto maalintaada, waxaad ogaaneysaa in inta badan waqtigaaga uu ku baxo waxyaabo aan si dhab ah kuu dhisin. Waxaad bilaabeysaa wax muhiim ah, laakiin si degdeg ah ayaa loo joojiyaa. Waxaad qorsheysaa inaad wax qabato, laakiin maskaxdaadu waxay kuu jiidaysaa meel kale.
Markaas waxaad is leedahay: “Waxaan u baahanahay motivation.”
Laakiin dhibaatadu ma aha motivation.
Dhibaatadu waa in maskaxdaada lagu geliyay xaalad aysan awood u lahayn inay diiradda saarto muddo dheer.
Marka aad si joogto ah u isticmaasho waxyaabo si degdeg ah u kicinaya maskaxdaada, waxaad si tartiib ah u lumisaa awoodda aad ku xakameyn lahayd dareenkaaga. Waxaad noqotaa qof ka jawaabaya xiiso kasta oo dibadda ka yimaada, halkii aad ahaan lahayd qof go’aamiya waxa uu diiradda saarayo.
Halkaas ayay noloshu ka bilaabataa inay ka baxdo gacantaada.
Sababtoo ah qof aan xakameyn karin maskaxdiisa, ma xakameyn karo jihadiisa. Qof aan awoodin inuu diiradda saaro, ma dhisi karo wax qoto dheer. Wax kasta oo qiimo leh waxay u baahan yihiin waqti, dulqaad, iyo diirad—saddexdaas oo dhammaantood la weeraray.
Marka aad dareento caajis, isku day inaad aragto waxa ka dambeeya dareenkaas. Waxaa laga yaabaa inaad la dagaallameyso nidaam si joogto ah u daalinaya maskaxdaada, isla markaana ku siinaya wax fudud si aad u sii joogto isla heerkaas.
Su’aasha dhabta ah ma aha “sideen u joojiyaa caajiska?”
Su’aasha saxda ah waa “maxaa maskaxdayda ka dhigay mid aan awoodin inay diiradda saarto?”
Marka aad fahamto halka dhibaatadu ka timid, waxaad bilaabaysaa inaad aragto xal. Ma aha inaad si xoog ah naftaada u riixdo, balse waa inaad dib u dhisto maskaxdaada. Waa inaad ka goyso xiiseynta joogtada ah, si aad u soo celiso awoodda diiradda. Waa inaad barato inaad mar kale ku noolaato deganaansho, xitaa haddii ay marka hore ku dhibto.
Sababtoo ah halkaas ayay ku jirtaa awoodda dhabta ah.
Qofka awooda inuu xakameeyo maskaxdiisa, wuxuu awoodaa inuu dhiso noloshiisa. Qofka fahma waxa ku dhacaya gudaha, dhibka bannaanka ka jira ma saameeyo.
Laakiin waxaa jira wax kale oo dad badani aysan fahmin.
Maskaxdaada kaliya lama weerarayo si laguu mashquuliyo. Waxaa la weerarayaa si loo beddelo sida aad u fikirto, waxa aad rabto, iyo waxa aad aaminsan tahay inaad awooddo.
Halkaas ayuu caajisku astaan kuugu noqonayaa ee ma aha dhibaato kuu gaar ah, balse waa fariin muujinaysa in maskaxdaadu ku jirto dagaal aanad weli si buuxda u arkin.
